Oleje roślinne są bardzo ważnym składnikiem codziennej, odpowiednio zbilansowanej diety. To cenne źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, których organizm nie jest w stanie samodzielnie wyprodukować. Sprawdź, dlaczego jeszcze warto po nie sięgać i przede wszystkim, po które.
Jakie właściwości mają tłuszcze roślinne?
Spożywanie tłuszczów pochodzenia roślinnego ma bardzo dobry wpływ na organizm, szczególnie w kontekście prawidłowego funkcjonowania układu krążenia. Tłuszcze te są pomocne w profilaktyce zapobiegania powstawania zakrzepów i blaszek miażdżycowych. Te prowadzą do udarów mózgu i zawałów serca.
Warto wiedzieć, że każdy z tłuszczów roślinnych ma organizmowi wiele do zaoferowania. Ich wspólnym mianownikiem jest wysoka zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych. Biorąc pod uwagę tę kwestię, warto sięgać po oleje roślinne tłoczone na zimno.
Grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych NNKT nie są wytwarzane przez organizm, dlatego też powinniśmy dostarczać je wraz dietą. Mowa zarówno o omega-3, jak i omega-6. Kiedy na tapet bierzemy omega-9 można powiedzieć, że są syntetyzowane, ale w niewystarczających ilościach. Tutaj więc znów w pas kłania się odpowiednio zbilansowana dieta.
Które NNKT są najważniejsze dla prawidłowego funkcjonowania organizmu? Jednym z nich jest kwas alfa-linolenowy (ALA). Do grupy omega-3 należą także kwasy eikozapentaenowy (EPA) oraz dokozaheksaenowy (DHA). Wśród omega-6 warto zwrócić uwagę na kwas gamma-linolenowy (GLA), natomiast omega-9, na kwas oleinowy (OA).
Rola nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) w organizmie
Nienasycone kwasy tłuszczowe są niezbędne do tego, aby organizm mógł funkcjonować prawidłowo. Nic więc dziwnego, że zostały określone mianem niezbędnych. Wśród dobrodziejstw zdrowotnych, które niesie ich dostarczanie jest między innymi obniżenie poziomu tzw. złego cholesterolu LDL i podniesienie ilości tzw. dobrego, czyli HDL. Do tego dochodzi redukcja trójglicerydów. Nie bez znaczenia pozostaje także działanie przeciwzapalne.
NNKT mają pozytywny wpływ na pracę mózgu i serca. Są pomocne na drodze do przyswajania witamin w nich rozpuszczalnych, w tym A i D, a ponadto są cenne dla prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego.
W pas kłania się jednak nie tylko dostarczanie NNKT, ale również ich prawidłowa proporcja. Dobrym bilansem omega-3 do omega-6 jest 1:5 lub 1:6. Tutaj ważną rolę w jego zachowaniu odgrywa obecność olejów roślinnych w diecie. Ważne jest jednak to, aby sięgać po te dobrej jakości, co oznacza między innymi, że powinny być tłoczone na zimno i pochodzić od sprawdzonych producentów.
Olej tłoczony na zimno – co to oznacza?
Olej tłoczony na zimno to taki, który powstaje w wyniku obróbki ziaren i nasion roślin w niskiej temperaturze. Celem jest zapewnienie ochrony ich cennych składników odżywczych. Mowa przede wszystkim o nienasyconych kwasach tłuszczowych, w tym wielonienasyconych omega-6 i omega-3. Warto więc sięgać po dobrej klasy nierafinowane oleje zimnotłoczone, które od setek lat pojawiają się w diecie osób dbających o zdrowie.
Olej lniany
Olej lniany pozyskuje się w trakcie tłoczenia nasion lnu. Dobrej klasy charakteryzuje się wysoką zawartością omega-3 i omega-6. Możesz także spotkać się z określeniem olej budwigowy. Nazwa pochodzi od nominowanej do nagrody Nobla dr Budwig, która jest autorką tezy o niedoborze kwasów omega-3. Jeśli mamy powiedzieć o oleju lnianym ,,budwigowy” musi on być tłoczony na zimno i pod żadnym pozorem nie powinien być poddany rafinowaniu.
Wśród właściwości oleju lnianego wymienia się między innymi utrzymanie prawidłowej ilości cholesterolu we krwi, dostarczenie organizmowi witaminy E, czy też ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.
Olej z pestek dyni
Olej z pestek dyni charakteryzuje się orzechowym smakiem. To zdrowy dodatek menu, który dostarcza organizmowi wit. z grupy B, które mają ogromne znaczenie na drodze do wsparcia funkcjonowania układu nerwowego. Do tego dochodzi wit. A, C i D. Olej ten zawiera także kwas linolowy, który wspiera zdrowie serca, a także kwas oleinowy, wspomagający funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Warto po niego sięgać także po to, aby dostarczyć organizmowi selen, potas czy też cynk.
Olej kokosowy
Dobrej jakości nierafinowany olej kokosowy jest źródłem witaminy E i K, a ponadto wapnia, żelaza i cynku. Znajdujące się w nim tłuszcze należą głównie do nasyconych kwasów tłuszczowych, ale trzeba pamiętać o tym, że nie wszystkie niekorzystnie wpływają na zdrowie. Część znajdujących się w oleju kokosowym to średniołańcuchowe kwasy nasycone MCT cenione szczególnie w dziedzinie neurologii. Mają potencjał we wspomaganiu leczenia chorób neurologicznych takich jak padaczka oraz choroba Alzheimera. Pamiętajmy jednak o tym, że olej ten zawiera również długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które z kolei niekorzystnie wpływają na organizm. Stąd należy podejść ostrożnie do jego ilości w diecie.
Olej rydzowy
Olej rydzowy pozyskiwany z lnicznika siewnego i zawiera dużo nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6. To również źródło między innymi wit. A, z grupy B, które wspierają zdrowie oczu i poprawiają wygląd skóry. Do tego są odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.